Circulaire IT faalt niet door technologie, maar door leiderschap
Duurzaamheid
Tijdens de Week van de Circulaire Economie gaat het gesprek vaak over materialen, grondstoffen en technologie. Over wat slimmer, zuiniger of nieuwer kan. Logisch, maar tegelijk ook onvolledig.
In de praktijk strandt circulariteit zelden op techniek. Het strandt op keuzes, op gedrag en op leiderschap. Deze week is daarom een goed moment om de vraag te verleggen van “wat gebruiken we?” naar “hoe organiseren we dit samen?” Niet de circulariteit die op papier staat, maar die van de dagelijkse praktijk.
In deze executive longread lees je waarom circulaire IT geen IT-project is, maar een organisatievraagstuk en waarom juist daar het verschil wordt gemaakt tussen intentie en daadwerkelijke impact.
Technologie is zelden het probleem
Circulaire IT mislukt zelden omdat de technologie tekortschiet. De tools zijn beschikbaar, de hardware is volwassen en de kennis is ruimschoots aanwezig. Waar het meestal misgaat, is bij gedrag en dus bij leiderschap.
Organisaties investeren veel en constant in duurzame IT-oplossingen, lifecycle management en ESG-doelstellingen. Toch blijft de impact vaak fragmentarisch. Niet door gebrek aan ambitie, maar omdat circulariteit vraagt om samenwerking tussen disciplines die traditioneel langs elkaar heen werken:
- Finance stuurt op kosten en afschrijving,
- IT op performance en continuïteit,
- Inkoop op prijs,
- Operations op snelheid.
Allemaal rationeel, maar samen vaak verlammend.
Circulaire IT is geen IT-project
Zodra circulariteit wordt belegd bij IT of CSR, is de uitkomst voorspelbaar: goede intenties, beperkte schaal. Circulaire IT raakt juist het spanningsveld tussen korte en lange termijn, tussen bezit en gebruik en tussen budgetdiscipline en flexibiliteit.
Dat zijn geen technische keuzes, maar bestuurlijke keuzes. En juist daarom is circulaire IT geen project met een einddatum, maar een organisatievraagstuk dat vraagt om richting, consistentie en durf.
“Circulaire IT vraagt geen betere technologie, maar consistenter leiderschap over afdelingen heen.” Jean-Pierre Overbeek, Country Manager Econocom Nederland

Van intentie naar gedrag
Veel organisaties formuleren circulaire ambities. Slechts weinig organisaties hebben circulair gedrag ook daadwerkelijk ingebed.
Circulariteit vraagt van leiders dat zij:
- sturen op levensduur in plaats van bezit,
- accepteren dat ‘bewezen’ soms slimmer is dan ‘nieuw’,
- keuzes maken waarvan het rendement niet binnen hetzelfde boekjaar zichtbaar is.
Zonder die keuzes blijft circulariteit vaak steken op papier.
De rol van integrale modellen
Bij Econocom zien we dat circulaire impact ontstaat wanneer technologie, financiering en menselijk gedrag bewust als één geheel worden benaderd.
Circulaire IT werkt pas wanneer:
- finance begrijpt hoe financiering gedrag en gebruik stuurt
- IT ziet dat lifecycle-keuzes verder reiken dan performance
- mensen ruimte krijgen om anders te kiezen dan “zo doen we het altijd”
Circulariteit ontstaat niet alleen door beleid, maar juist ook door dagelijkse beslissingen.
Waarom de meeste bezwaren tegen circulaire IT geen stand houden
Bezwaren tegen circulaire IT klinken vaak logisch tot ze nader worden bekeken. Zo leeft het idee dat circulariteit technisch complex en risicovol zou zijn. In werkelijkheid is de technologie volwassen en bewezen. Het echte risico zit niet in de techniek, maar in versnipperde besluitvorming en het ontbreken van eigenaarschap over de volledige lifecycle. Circulariteit wordt dan een optelsom van losse keuzes, in plaats van een samenhangend model.
Ook het argument dat circulaire keuzes op korte termijn duurder zouden zijn, komt regelmatig terug. En ja, bekeken vanuit één afzonderlijke silo kan dat soms zo lijken. Maar zodra integraal wordt gekeken (over afdelingen, budgetten en looptijden heen) blijkt het tegenovergestelde. Circulaire modellen verlagen de total cost of ownership en vergroten flexibiliteit en voorspelbaarheid. Niet door kosten te verschuiven, maar door ze slimmer te organiseren.
Circulaire IT werkt niet omdat het moet, maar omdat leiders durven kiezen voor samenhang boven optimalisatie per silo. Precies daar ligt het verschil tussen intentie en resultaat.

Waar praktijk en perspectief samenkomen
Voor organisaties die hiermee worstelen is het geruststellend te weten dat dit vraagstuk niet uniek is. Binnen Econocom werken we dagelijks op het snijvlak van technologie, financiering en organisatiegedrag. Niet als buitenstaander met een theoretisch model, maar als partner die ziet waar het lastig wordt, zoals tussen finance en IT of tussen ambitie en uitvoering.
Juist doordat wij tussen disciplines werken en financiering en IT verbinden, ontstaat het inzicht dat circulariteit geen technisch thema is, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid. En dat het gesprek daarover vaak waardevoller is dan de oplossing zelf.